ຂ່າວກົດລະບຽບລາວ | ລະບຽບຢາງພາລາໃໝ່: ໃບອະນຸຍາດປຸງແຕ່ງ, ຂໍ້ຫ້າມນຳເຂົ້າ–ສົ່ງອອກວັດຖຸດິບ ແລະ ຄາບອນເຄຣດິດ

ລາວມີອຸດສາຫະກຳຢາງພາລາທຳມະຊາດຂະໜາດພໍສົມຄວນ. ຕາມຂໍ້ມູນຂະແໜງການປີ 2025, ເນື້ອທີ່ປູກທົ່ວປະເທດປະມານ 320,000 ເຮັກຕາ: ພາກເໜືອ 60%, ພາກກາງ 17% ແລະ ພາກໃຕ້ 23%. ວິສາຫະກິດລົງທຶນຕ່າງປະເທດດຳເນີນການປະມານ 70% ຂອງເນື້ອທີ່ຜະລິດ ຜ່ານສຳປະທານ ຫຼື ການປູກຕາມສັນຍາ; ຊາວສວນລາຍຍ່ອຍປະມານ 30%. ປີ 2024 ມູນຄ່າສົ່ງອອກຢາງພາລາປະມານ 450 ລ້ານໂດລາ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນສິນຄ້າສົ່ງອອກສິບອັນດັບຕົ້ນ. ຕະຫຼາດຫຼັກແມ່ນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ, ສະທ້ອນຮູບແບບປູກ–ປຸງແຕ່ງເບື້ອງຕົ້ນ–ສົ່ງອອກ. ກຸ່ມອຸດສາຫະກຳຢາງພາລາຫວຽດນາມ ມີເນື້ອທີ່ປູກໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 26,600 ເຮັກຕາ, ໃນນັ້ນປະມານ 24,600 ເຮັກຕາເຂົ້າໄລຍະກີດຢາງ. ໃນປີ 2025 ຜະລິດຢາງປະມານ 37,000 ໂຕນ ແລະ ສົ່ງອອກປະມານ 65.63 ລ້ານໂດລາ. ຢາງພາລາຈຶ່ງເປັນຂະແໜງສົ່ງອອກກະສິກຳສຳຄັນ, ແຕ່ການປຸງແຕ່ງຂັ້ນສູງພາຍໃນຍັງຈຳກັດ. ນີ້ເປັນພື້ນຖານສຳຄັນຂອງລະບຽບປີ 2026 ທີ່ເຂັ້ມງວດໃບອະນຸຍາດປຸງແຕ່ງ, ຈຳກັດການຄ້ານ້ຳຢາງສົດ ແລະ ຢາງກ້ອນຖ້ວຍ, ແລະ ຊຸກຍູ້ມູນຄ່າເພີ່ມພາຍໃນ.

ພື້ນຖານກົດໝາຍ: ຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍທຸລະກິດຢາງພາລາ ເລກທີ 3899/MoAE, ວັນທີ 28 ສິງຫາ 2026.

I. ສະຫຼຸບ

ຂໍ້ຕົກລົງ 3899/MoAE ອອກວັນທີ 28 ສິງຫາ 2026 ເພື່ອຄຸ້ມຄອງ ແລະ ກວດກາທຸລະກິດຢາງພາລາ ແລະ ໂຮງງານປຸງແຕ່ງຢ່າງເປັນເອກະພາບທົ່ວປະເທດ.

ຂອບເຂດລວມມີ:

• ຜະລິດເບ້ຍາງ;
• ປູກເພື່ອການຄ້າ;
• ຄ້າຢາງພາລາ;
• ປຸງແຕ່ງ;
• ນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກ;
• ຄ້າຄາບອນເຄຣດິດທີ່ກ່ຽວກັບສວນຢາງພາລາ.

ຜູ້ປະກອບການຕ້ອງຈົດທະບຽນ ແລະ ຂໍໃບອະນຸຍາດຈາກກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ (MoAE) ຫຼື ອົງການກະສິກຳຂັ້ນແຂວງ ຕາມຂະໜາດໂຮງງານນ້ອຍ, ກາງ ຫຼື ໃຫຍ່.

ມາດຕະຖານໂຮງງານລວມມີທີ່ຕັ້ງ, ໂຄງລ່າງ, ເຄື່ອງຈັກ, ການປະຕິບັດດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຄວາມປອດໄພ.

ຂໍ້ຕົກລົງຫ້າມນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກນ້ຳຢາງສົດ (fresh latex) ແລະ ຢາງກ້ອນຖ້ວຍ (cup lump rubber) ເພື່ອຊຸກຍູ້ການປຸງແຕ່ງໃນລາວ ແລະ ເພີ່ມມູນຄ່າຜະລິດຕະພັນ.

ໂຮງງານຕ້ອງຕິດຕາມວັດຖຸດິບເຂົ້າ ແລະ ຜະລິດຕະພັນອອກຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະ ລາຍງານເປັນປະຈຳຕໍ່ອົງການກະສິກຳຂັ້ນເມືອງ.

ສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຜູ້ປະກອບການລວມມີ ຮັກສາມາດຕະຖານສິ່ງແວດລ້ອມ, ຄວາມປອດໄພແຮງງານ ແລະ ພັນທະພາສີ.

ກົມປ່າໄມ້ເປັນອົງການຄຸ້ມຄອງຫຼັກ ແລະ ປະສານກັບຂັ້ນແຂວງ ແລະ ເມືອງໃນການປະຕິບັດ.

II. ຂໍ້ສັງເກດໂດຍຫຍໍ້

ນີ້ເປັນມາດຕະການສຳຄັນໃນການຈັດລະບຽບຂະແໜງຢາງພາລາ. ຂະແໜງນີ້ເຕີບໂຕໄວ ແຕ່ບາງກິດຈະກຳເຄີຍຖືກຄຸ້ມຄອງໜ້ອຍ. ຜ່ານມາດຕະຖານ ແລະ ລະບົບອະນຸຍາດທີ່ຈະແຈ້ງ, ລັດມຸ່ງເພີ່ມປະສິດທິພາບການຜະລິດ, ຄວາມຍືນຍົງດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຍົກລະດັບຫ່ວງໂສ້ມູນຄ່າ.

ຂໍ້ຫ້າມສົ່ງອອກວັດຖຸດິບເຊັ່ນນ້ຳຢາງສົດ ແລະ ຢາງກ້ອນຖ້ວຍ ເປັນການປ່ຽນນະໂຍບາຍສຳຄັນ ເພື່ອສົ່ງເສີມການປຸງແຕ່ງພາຍໃນ ແລະ ຜະລິດສິນຄ້າມູນຄ່າສູງ.

ນະໂຍບາຍນີ້ສອດຄ່ອງກັບເປົ້າໝາຍເສດຖະກິດລວມຂອງລາວ ແຕ່ອາດຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ປະກອບການລົງທຶນເພີ່ມໃນກຳລັງປຸງແຕ່ງພາຍໃນ.

ການນຳການຄ້າຄາບອນເຄຣດິດຈາກສວນຢາງເຂົ້າໃນຂອບຄຸ້ມຄອງ ເປັນຂໍ້ກຳນົດທີ່ມອງໄກ. ມັນສະທ້ອນຄວາມສຳຄັນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຕະຫຼາດສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ອາດສ້າງລາຍຮັບໃໝ່ໃຫ້ຜູ້ດຳເນີນສວນ.

ແຕ່ປະສິດທິຜົນຈະຂຶ້ນກັບຄວາມສາມາດຄຸ້ມຄອງຂອງກະຊວງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອໂຮງງານຕ້ອງຮັກສາມາດຕະຖານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ປອດໄພທີ່ເຂັ້ມງວດ.

ການບັນທຶກວັດຖຸດິບເຂົ້າ–ຜົນຜະລິດອອກຢ່າງລະອຽດ ແລະ ລາຍງານລາຍໄຕມາດ ຈະເພີ່ມພາລະດ້ານບໍລິຫານ. ບໍລິສັດອາດຕ້ອງປັບປຸງລະບົບຂໍ້ມູນ.

ໄລຍະປັບຕົວທີ່ກຳນົດໄວ້ແມ່ນເຖິງວັນທີ 9 ຕຸລາ 2026. ໄລຍະນີ້ສຳຄັນຕໍ່ການປັບກິດຈະກຳໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບໃໝ່.